Βουνά πέρα απ’ τα βουνά

20 07 2021

Ένα βράδυ του Δεκέμβρη του 2015 έβαλα στο YouTube να παίζει το Reflektor των Arcade Fire. Εκείνη την περίοδο το άκουγα πολύ συχνά. Κατόπιν, επέτρεψα στον αλγόριθμο του YouTube να επιλέγει τραγούδια για ‘μένα και λίγα λεπτά αργότερα άκουσα για πρώτη φορά το Sprawl II (Mountains Beyond Mountains). Στην περιγραφή του βίντεο, η μπάντα είχε αφήσει το παρακάτω σημείωμα (μεταφράζω):

Αγαπητοί φίλοι,
εμπνευστήκαμε αυτό το τραγούδι από το βιβλίο Mountains Beyond Mountains … Εάν δεν το έχετε διαβάσει μπορείτε να το βρείτε εδώ (http://www.amazon.com/dp/0812980557/?…), ή στο βιβλιοπωλείο της γειτονιάς σας. Ή εάν θέλετε να δώσετε κάτι στον Partners in Health -τον οργανισμό για τον οποίο μιλάει το βιβλίο- πηγαίνετε εδώ (https://donate.pih.org/page/contribut…).
Με αγάπη, Arcade Fire
ox

Αρχικά έκανα μία αναζήτηση στα ελληνικά βιβλιοπωλεία για τον μεταφρασμένο τίτλο. Δεν απέδωσε καρπούς. Κανείς δεν είχε μεταφράσει το βιβλίο. Αναγκάστηκα λοιπόν να ακολουθήσω τον υπερσύνδεσμο και να παραγγείλω ένα αντίτυπο στην αγγλική γλώσσα. Όταν λίγες ημέρες αργότερα έκλεισα το βιβλίο, είχα συγκινηθεί, γελάσει, θαυμάσει, απορήσει, αλλά κυρίως εμπνευστεί περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη ιστορία είχα διαβάσει ποτέ.

Αν αναρωτιέστε τι πραγματεύεται το βιβλίο, είναι μάλλον η κατάλληλη στιγμή να δώσω κάποια στοιχεία. Ο συγγραφέας Tracy Kidder (βραβείο Πούλιτζερ, Εθνικό βραβείο βιβλίου ΗΠΑ, βραβείο Robert F. Kennedy, κ.ά.) παρακολούθησε από κοντά για σειρά ετών και κατέγραψε τη συγκλονιστική ζωή του λοιμωξιολόγου Δρ. Πολ Φάρμερ. Από το πανεπιστημιακό νοσοκομείο Μπρίγκχαμ στη Βοστόνη, μέχρι το κεντρικό οροπέδιο της πολύπαθης Αϊτής, από τις παραγκουπόλεις της Λίμας στο Περού μέχρι της φυλακές της Σιβηρίας, ο Φάρμερ εργάζεται υπέρ των φτωχών του κόσμου, προσπαθώντας να τους προσφέρει πρόσβαση στην υγεία και αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης. Οι συνδέσεις ανάμεσα στον πλούτο, την ένδεια, την πολιτική, τον καθημερινό βίο, τις αποφάσεις των ιθυνόντων, τις ζωές των κατατρεγμένων αναδεικνύονται αριστοτεχνικά σε ένα κείμενο που καθιστά προσιτές και σχετικές με την καθημερινή ζωή επιστήμες όπως η ιατρική, η εθνολογία, η μηχανική, η πολιτική οικονομία και θεωρήσεις, όπως η θεολογία της απελευθέρωσης, ο σοσιαλισμός ή ο φιλελευθερισμός. Ο Φάρμερ είναι μία αδιαμφισβήτητη διάνοια, αλλά και ένας άνθρωπος των έργων. Έχοντας επιφέρει τεράστιες βελτιώσεις σε ένα τμήμα της Αϊτής, στο φτωχότερο μέρος της φτωχότερης χώρας του δυτικού ημισφαιρίου, ενέπνευσε μέσα από τις σελίδες του βιβλίου του Kidder εκατομμύρια ανθρώπους. Το Βουνά πέρα απ’ τα βουνά έχει ενταχθεί στις λίστες κοινών αναγνωσμάτων πολλών κολεγίων των ΗΠΑ. Είναι η ιστορία ενός πραγματικού ήρωα, που κατάφερε να ξεπεράσει τα εθνικά όρια της χώρας του και να δομήσει μία συνεκτική θέαση της ύπαρξης με επίκεντρο τον άνθρωπο.

Μια εύστοχη περιγραφή του βιβλίου δίνεται στο οπισθόφυλλο:

Στο επίκεντρο του Βουνά πέρα απ’ τα βουνά στέκει ο Πολ Φάρμερ. Ιατρός, καθηγητής του πανεπιστημίου Χάρβαρντ, καταξιωμένος λοιμωξιολόγος, ανθρωπολόγος, αποδέκτης της υποτροφίας ΜακΆρθουρ για ιδιοφυΐες, Ρομπέν των Δασών παγκοσμίου κλάσεως, ο Φάρμερ μεγάλωσε σ’ ένα λεωφορείο και σε μια βάρκα, ενώ στην ιατρική σχολή ανακάλυψε την κλίση του: να διαγιγνώσκει και να θεραπεύει λοιμώδη νοσήματα και να φέρνει τα σωτήρια εργαλεία της σύγχρονης ιατρικής σε εκείνους που τα έχουν μεγαλύτερη ανάγκη. Αυτό το υπέροχο βιβλίο δείχνει πώς η ριζική αλλαγή δύναται να προωθηθεί σε καταστάσεις που φαντάζουν ανυπέρβατες, καθώς επίσης πώς μπορεί να δομηθεί μια ζωή γεμάτη νόημα. Καθώς ο Φάρμερ ― έξοχος, χαρισματικός, γοητευτικός, πρωτοπόρος στην παγκόσμια υγεία, αλλά και κλινικός ιατρός που βρίσκει χρόνο για κατ’ οίκον επισκέψεις στη Βοστόνη και στα βουνά της Αϊτής ― καταρρίπτει συμβάσεις προκειμένου να καταστεί λυσιτελής.

Το Βουνά πέρα απ’ τα βουνά μας ταξιδεύει από το Χάρβαρντ στην Αϊτή, το Περού, την Κούβα, και τη Ρωσία, καθώς ο Φάρμερ αλλάζει γνώμη και πρακτική μέσω της προσήλωσής του στη φιλοσοφία πως “το μόνο πραγματικό έθνος είναι η ανθρωπότητα”. Επιστρατεύει τη συνδρομή του ιδρύματος Γκέιτς, του Τζορτζ Σόρος, του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και άλλων στην αποστολή του να θεραπεύσει τον κόσμο. Στην καρδιά αυτού του βιβλίου βρίσκεται το παράδειγμα ενός βίου που βασίζεται στην ελπίδα και στην κατανόηση της αλήθειας του αϊτινού αποφθέγματος “Πέρα απ’ τα βουνά υπάρχουν βουνά”: καθώς επιλύεις ένα πρόβλημα, ένα άλλο παρουσιάζεται, κι έτσι συνεχίζεις προσπαθώντας να επιλύσεις κι αυτό.

Νομίζω πως είχα αποφασίσει ότι θα το μετέφραζα πριν καν το τελειώσω. Επειδή δεν είχα την παραμικρή ιδέα πώς γίνονται αυτές οι δουλειές, έψαξα λιγάκι στο ίντερνετ. Η καλύτερη συμβουλή που διάβασα ήταν: κάνε τη μετάφραση σου και κατόπιν αναζήτησε εκδότη. Εκ των υστέρων, αποδείχτηκε πως τα πράγματα δεν λειτουργούν ακριβώς έτσι στον κόσμο των εκδόσεων. Όντας, ωστόσο, παντελώς άσχετος με τον χώρο, η παραίνεση μου είχε φανεί τότε πολύ λογική. Ξεκινάω λοιπόν, κατόπιν διακόπτω για ένα μεγάλο διάστημα, μόνο για να αποφασίσω αμετάκλητα αργότερα πως η μετάφραση αυτή πρέπει να ολοκληρωθεί. Κι αυτό γιατί ένα τέτοιο βιβλίο έχει τη δύναμη να εμπνεύσει τους νέους να αναλάβουν δράση, να επιφέρουν την αλλαγή, να αγαπήσουν την επιστήμη, να κοπιάσουν και να προσπαθήσουν για κάτι δικό τους.

Μιας που είμαι παντελώς άσχετος με την ιατρική ορολογία, προκειμένου να αποδώσω τις έννοιες και τους όρους του βιβλίου διάβασα ιατρικά άρθρα ―μέχρι κι ένα άρθρο του 1914 για τον υπόστροφο πυρετό― μηχανική φραγμάτων, πολιτική, οικονομία, θεολογία, το μυθιστόρημα του Γκράχαμ Γκρην Οι Θεατρίνοι, καθώς και σωρεία λεξικών αγγλικής, κρεολής, γαλλικής, κ.ά. Παρακολούθησα τη Μελωδία της Ευτυχίας και περίμενα υπομονετικά την Αλίκη Βουγιουκλάκη να τραγουδήσει “Πάχνη της νύχτας, γατάκια χνουδάτα”, αλλά και Το κλαμπ με τις Λωλές.

Κι αφού έγιναν όλα αυτά, ήρθε η ώρα να αναζητήσω εκδότη. Μετά από εξαντλητικά πολλές επαφές, αρνητικές απαντήσεις και απογοητεύσεις ο Μανόλης Δεληγιαννάκης, ιδιοκτήτης του εκδοτικού οίκου δίαυλος, συμφώνησε να εκδώσει τη μετάφραση (ίσως είναι το κατάλληλο μέρος να τον ευχαριστήσω που έκανε το όνειρό μου πραγματικότητα, καθώς επίσης για τον επαγγελματισμό του, την υπομονή του και τον τρόπο με τον οποίο μεταχειρίστηκε το κείμενο).

Το Βουνά πέρα απ’ τα βουνά λοιπόν κυκλοφορεί από χτες. Μπορείτε να το παραγγείλετε εδώ. Σας παροτρύνω να το διαβάσετε, να το προτείνετε στους φίλους σας, στους συναδέλφους σας, και κυρίως στους μαθητές σας. Και μην ξεχάσετε να μου αφήσετε ένα σχόλιο, για να μου πείτε πώς σας φάνηκε.


Ενέργειες

Πληροφορίες

Ποιες είναι οι σκέψεις σας;

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Αρέσει σε %d bloggers: