Εκπαίδευση: ένα αυτο-οργανούμενο σύστημα;

22 03 2011

Έχω αναφερθεί έμμεσα στη δουλειά του Sugata Mitra στο παρελθόν, όταν σε ένα παλιότερο άρθρο μνημόνευσα το πείραμά του «Η τρύπα στον τοίχο». Αυτό το πείραμα έδειξε πώς φτωχά παιδιά στην Ινδία κατάφεραν να μάθουν μόνα τους να χειρίζονται έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή. Το όλο εγχείρημα βασιζόταν στις εξής παιδαγωγικές αρχές: α) το περιεχόμενο της μάθησης έχει νόημα για τα παιδιά, β) ένας υπολογιστής για μια ομάδα παιδιών και όχι για το καθένα ξεχωριστά και γ) μηδενική παρέμβαση και καθοδήγηση από ενήλικες. Τα αποτελέσματα ήταν τουλάχιστον ανέλπιστα. Τα παιδιά των υποβαθμισμένων περιοχών στις οποίες είχαν στηθεί «τρύπες» κατάφεραν να διδάξουν στους εαυτούς τους πώς να χρησιμοποιούν σε ικανοποιητικό επίπεδο τον ηλεκτρονικό υπολογιστή.

Λίγα χρόνια αργότερα το πείραμα επαναλαμβάνεται με κάποιες μικροαλλαγές. Τα συμπεράσματα της έρευνας [1] είναι αναπάντεχα. Στο παρακάτω βίντεο από την ομιλία του στο TEDGlobal, ο Mitra αναφέρει χαρακτηριστικά: Νομίζω ότι ανακαλύψαμε ένα αυτο-οργανούμενο σύστημα. Ένα τέτοιο σύστημα είναι αυτό στο οποίο εμφανίζεται δομή χωρίς συγκεκριμένη παρέμβαση από εξωτερικούς παράγοντες. Στα αυτο-οργανούμενα συστήματα αναδύονται πτυχές, δηλαδή αρχίζουν να κάνουν πράγματα για τα οποία δε σχεδιάστηκαν.

Αναλογίζομαι τις προεκτάσεις που μπορεί να έχει μια τέτοια διαπίστωση. Μονομιάς οι λειτουργοί της εκπαίδευσης βρίσκονται στη δυσάρεστη θέση να διαπιστώσουν ότι το επάγγελμά τους είναι κατά βάση περιττό, εφόσον για να μάθουν οι μαθητές/ριες αρκεί να ασχολούνται με κάτι που έχει νόημα για τους ίδιους/ες. Παράλληλα ο ρόλος του εκπαιδευτικού μπορεί κάλλιστα να περιοριστεί σε αυτόν της… γιαγιάς! Πριν βιαστείτε να με κατηγορήσετε ως αιρετικό, αναλογιστείτε σε πόσα μη προνομιούχα παιδιά μια φτιασιδωμένη διδασκαλία έχει αντίκτυπο ανάλογο με αυτόν που είχε μια τρύπα στον τοίχο και σε πόσα άλλα ανάλογο αντίκτυπο με αυτόν που έχει μια τρύπα στο νερό.

Σημειώσεις

[1] Αφού σκάλιξα λιγάκι το διαδίκτυο, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι τα αποτελέσματα της έρευνας πρέπει να βρίσκονται εδώ (δυστυχώς δεν κατάφερα να την προσπελάσω):
MITRA, S. and R. DANGWAL. 2010. Limits to self-organising systems of learning – the Kalikuppam experiment. British Journal of Educational Technology. 41 (5), pp. 672 – 688.

Advertisements

Ενέργειες

Information

5 Σχόλια

23 03 2011
Τάσος Δήμου

Μπορεί κανείς να έχει πρόσβαση στην αρθογραφία του Sugata Mitra σχετικά με το Children and the «hole in the wall» στη διεύθυνση,
http://www.ascilite.org.au/ajet/ajet21/mitra.html

23 03 2011
ntinosraptis

Ευχαριστώ πολύ για το link!

8 04 2011
Odysseas

Εγώ πάντως πιστεύω ότι είναι πολύ καλό για να είναι αληθινό. Δηλαδή εσύ πιστεύεις ότι τα παιδιά έμαθαν το πυθαγόρειο θεώρημα; Απλώς βρήκαν στο Google κάποιες πληροφορίες. Αυτό δεν είναι γνώση. Εύρεση πληροφοριών είναι. Η κατανόηση, η κριτική στάση, η δημιουργία, η μεταγνώση πού είναι; Δηλαδή εγώ, επειδή διάβασα την πρώτη ανάρτηση για τις κωνικές τομές, τα κατάλαβα; Αν δεν τα κατάλαβα εγώ, πώς θα τα καταλάβουν τα παιδιά;

9 04 2011
ntinosraptis

Όχι, δεν πιστεύω πως τα παιδιά έμαθαν να χρησιμοποιούν το πυθαγόρειο επειδή απλά το βρήκαν στο δίκτυο. Αλλά νομίζω πως το ζητούμενο στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν ήταν να μάθουν οι 10χρονοι μαθητές να εφαρμόζουν το πυθαγόρειο. Ενδεχομένως, αν τους έθετε ένα πρόβλημα (ή και περισσότερα) που για την επίλυσή του απαιτούνταν το πυθαγόρειο να το μάθαιναν. Θεωρώ όμως ότι σημαντικότερο εδώ είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος που μιλούσε μόνο αγγλικά και μερικοί μαθητές που μιλούσαν μονάχα ιταλικά κατάφεραν να αναπτύξουν ένα δίαυλο επικοινωνίας με τη βοήθεια της τεχνολογίας.

Το συγκεκριμένο παράδειγμα πιστεύω ότι ήθελε να τονίσει πόσο αναχρονιστική είναι η αντίληψη ότι ο δάσκαλος είναι ο αποκλειστικός φορέας της πληροφορίας και κατ’ επέκταση ο ρόλος του ως τέτοιος απέναντι στους μαθητές. Από την άλλη, ενδεχομένως στον υπερθετικό βαθμό, τονίζεται ο ρόλος του εκπαιδευτικού σε ένα σύγχρονο σχολείο ως υποστηρικτή της μαθησιακής διαδικασίας. Απλά πιστεύω ότι το συγκεκριμένο παράδειγμα ήθελε να επιδείξει ότι ο εκπαιδευτικός δεν μπορεί πλέον να παίρνει το ρόλο της αυθεντίας στη σχολική τάξη. Η αύθονη παροχή πληροφορίας συνεπάγεται τη διαφοροποίηση του ρόλου του.

Εξάλλου, αν το ζητούμενο είναι οι επιδόσεις, αυτές επιτεύχθηκαν στην περίπτωση του πειράματος στην Ινδία, που περιγράφει ο Mitra λίγο πριν. Δηλαδή στην περίπτωση των μη προνομιούχων μαθητών που κατάφεραν να γράψουν 50% στη βιοτεχνολογία χωρίς να έχουν ειδικευμένους δασκάλους!

9 04 2011
Odysseas

Δε στέκουν αυτά που λέει. Εσύ δηλαδή πιστεύεις ότι το δεκάχρονο κορίτσι μέσα σε 15 λεπτά έμαθε τον Ινδουισμό (13:28 λεπτά στο βίντεο); Πότε πρόλαβε; Σε μια μέρα δηλαδή μήπως θα είχε λύσει και το πρόβλημα του αν υπάρχει Θεός ή όχι; Δε γίνονται αυτά που λέει. Αν ήταν έτσι εγώ που είμαι καθημερινά σε έναν υπολογιστή θα έπρεπε να είμαι παντογνώστης!!!

Πρόσεξε για παράδειγμα τις ερωτήσεις. «How and why did the dinosaurs die out?» (14:29), «Where is Calcutta?» (14:56), «Who was Pythagoras and what did he do?» ()15:08). Αυτές τώρα είναι ερωτήσεις κρίσεως; Ειδικά η τελευταία είναι και δύσκολη. Μα αν γράψεις «Πυθαγόρας» στο Google τα βρήκες όλα. Αλλά δεν τα έμαθες.

Αν έχεις υπόψιν σου κάποιες καλύτερες ερωτήσεις τότε εντάξει συμφωνώ μαζί του, είναι ο μεγαλύτερος παιδαγωγός που υπήρξε ποτέ. Αλλά μ’ αυτές τις ερωτήσεις δεν πας πουθενά.

Όσο για τη βιοτεχνολογία σκέψου πόσες παραπάνω ώρες αυτά τα παιδιά ασχολούνταν με τη βιοτεχνολογία από τα υπόλοιπα στα σχολεία. Αυτά 4 μήνες πρέπει να ήταν συνέχεια πάνω από έναν υπολογιστή. Για να βάλουμε και τους υπόλοιπες μαθητές να δουλέψουν έτσι και τότε θα μπορούμε να έχουμε μια δίκαιη σύγκριση. Ακόμα οι ειδικευμένοι καθηγητές ήταν όντως ειδικευμένοι ή δίδασκαν παραδοσιακά; Αυτό δε μας το λέει. Επίσης, γιατί απέτυχαν στο 50% των ερωτήσεων; Τι είδους ερωτήσεις ήταν αυτές; Άσε δε που στη βιοτεχνολογία συνήθως οι ερωτήσεις είναι ανάκλησης και όχι κρίσεως. Θα είχε τα ίδια αποτελέσματα με τα μαθηματικά ή την φυσική; Πιστεύεις ότι είναι τυχαίο ότι δε δοκίμασε αυτές τις επιστήμες;

Τέλος, ότι ο δάσκαλος δεν είναι αυθεντία δε θέλει και ρώτημα. Εννοείται.

Άμα δε βαριέσαι διάβασε κι αυτό για το Μέσο Όρο. Δεν είμαι μαθηματικός και μπορεί να γράφω καμιά ανοησία. Μιας και δεν υπάρχει αξιολόγηση την ψάχνουμε μόνοι μας.

Ποιες είναι οι σκέψεις σας;

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Αρέσει σε %d bloggers: