Τα σχολεία σκοτώνουν τη δημιουργικότητα;

16 08 2009

Κρατάω δύο πράγματα από αυτά που λέει ο sir Ken Robinson στο βίντεο:

  1. Σύμφωνα με την UNESCO, μέσα στα επόμενα 30 χρόνια τα πανεπιστήμια θα βγάλουν περισσότερους πτυχιούχους απ’ ότι σε ολόκληρη τη μέχρι τώρα ανθρώπινη ιστορία. ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ: Τι αξία θα έχει τότε άραγε ένα πτυχίο; Θα είναι εξίσου σικ (όσο μπορεί να είναι τέλος πάντων) και κοινωνικά ευυπόληπτο το επάγγελμα του δικηγόρου ή του μηχανικού ή του μαθηματικού; Μήπως στην πατρίδα μας δίνουμε περισσότερη προσοχή στην εκπαίδευση απ’ ότι στην παιδεία; Το κυνήγι των διαπιστευτηρίων οδηγεί κάπου; Είναι αλήθεια πιο ανταγωνιστικά τα παιδιά μας όταν είναι εφοδιασμένα με πτυχία διαφόρων τύπων, αλλά κάνουν κάτι που δεν τους αρέσει και δεν εξάπτει τη δημιουργικότητά τους;
  2. Είναι στ’ αλήθεια η γλώσσα και τα μαθηματικά τα πιο «σημαντικά» μαθήματα; Έτσι όπως διδάσκουμε σήμερα στην Ελλάδα τη γλώσσα και τα μαθηματικά, τα παιδιά μας μαθαίνουν να μιλούν σωστά και να σκέφτονται λογικά ή σημαίνοντα ρόλο παίζει ακόμα η απομνημόνευση και η εκμάθηση ειδικών κανόνων επίλυσης συγκεκριμένων προβλημάτων [1]; Σε μια εποχή που οι ανάγκες της κοινωνίας είναι εντελώς διαφορετικές απ’ ότι πριν σαράντα χρόνια, η απομνημόνευση ή η δημιουργικότητα και η δυνατότητα επίλυσης προβλημάτων παίζουν σημαντικότερο ρόλο;

Όλη αυτή η κουβέντα μου φέρνει στο νου μια υποσημείωση στο έργο του Imre Lakatos Αποδείξεις και Ανασκευές στην οποία αναφέρει χαρακτηριστικά:

δεν έχει γίνει ακόμη ευρέως αντιληπτό ότι η σύγχρονη μαθηματική και επιστημονική εκπαίδευση είναι ένα θερμοκήπιο απολυταρχικότητας και ο χειρότερος εχθρός της ανεξάρτητης και κριτικής σκέψης (1976, σσ. 142 – 143)

Εδώ ο Lakatos αναφέρεται στη μαθηματική εκπαίδευση που έχει εστιάσει στα κομψά αποτελέσματα που χρειάστηκαν αιώνες σκέψης ώστε να διαμορφωθούν τελικά και που αφήνει απ’ έξω όλη τη διαδικασία της σκέψης, τη ζύμωση των προτάσεων μέσα στο πέρασμα του χρόνου, τα λάθη και τις ανασκευές (πότε περισσότερο και πότε λιγότερο επιτυχημένες) των μαθηματικών ιδεών. Μ’ άλλα λόγια ο Lakatos εναντιώνεται στο φορμαλισμό αλλά κυρίως στον Πλατωνισμό (ο οποίος καλά κρατεί ακόμα στα ελληνικά αμφιθέατρα). Η μαθηματική γνώση είναι μια κοινωνική κατασκευή, δεν προϋπάρχει, δεν ανακαλύπτεται, αλλά δημιουργείται και είναι πάντα ανοιχτή σε αναθεωρήσεις. Την απολυταρχικότητα της μαθηματικής γνώσης και τη σχέση μας με αυτή νομίζω ότι χρειάζεται να δουλέψουμε. Οι εργασίες ανοιχτού τύπου στα σχολεία αυτό το σκοπό έχουν, να αναδείξουν την πολλαπλότητα των προσεγγίσεων των προβλημάτων που σχετίζονται με τα μαθηματικά, αλλά και να καταρίψουν τα θέσφατα σχετικά με αυτά και την απολυτότητα της μαθηματικής γνώσης. Η κοινωνία σήμερα χαρακτηρίζεται από τη σχετικοποίηση ιδεών, γνώσης, ταυτοτήτων, σχέσεων. Τα παιδιά μας είναι καλό να έρθουν σε επαφή με τη διαδικασία επίλυσης προβλημάτων, γιατί η κοινωνία μας αυτό κάνει: επιλύει προβλήματα που ανακύπτουν συνεχώς· έτσι αναπτύσσεται και προχωράει τεχνολογικά και σχεσιακά. Το μοντέλο της στείρας απομνημόνευσης και ανάκλησης της πληροφορίας δεν έχει να προσφέρει τίποτα πλέον στο σύγχρονο άνθρωπο. Είναι καιρός λοιπόν να εστιάσουμε στη διαδικασία παραγωγής σκέψης. Τουλάχιστον, έτσι νομίζω…

Σημειώσεις

[1] Δείτε εδώ το σχετικό άρθρο του Απόστολου Δοξιάδη Σχολικά Μαθηματικά: ο εφιάλτης και το όνειρο.

Αναφορές

LAKATOS, I. 1976. Proofs and Refutations – The logic of mathematical discovery. Cambridge: Cambridge University Press.

Advertisements

Ενέργειες

Information

Ποιες είναι οι σκέψεις σας;

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Αρέσει σε %d bloggers: